Wniosek o pozwolenie na poszukiwanie zabytków – wzór

Redakcja 2025-12-26 14:43 / Aktualizacja: 2026-01-30 04:00:12 | Udostępnij:

Jeśli marzysz o legalnym poszukiwaniu historycznych skarbów z detektorem metalu, pierwszym i obowiązkowym krokiem jest złożenie wniosku do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków – to jedyna droga, by uniknąć surowych kar za nieautoryzowane eksploracje. Formalności mogą wydawać się przytłaczające, zwłaszcza gdy wizja pierwszego znaleziska rozpala wyobraźnię, dlatego w tym przewodniku wyjaśniam podstawę prawną (art. 37 Ustawy o ochronie zabytków), niezbędne dane osobowe, w tym zgodę właściciela terenu, oraz kluczowe załączniki: szczegółowy program poszukiwań z metodami i zakresem prac oraz precyzyjną mapę ewidencyjną lokalizacji. Z naszym kompleksowym szablonem przygotujesz wniosek bez błędów formalnych, które najczęściej powodują odrzucenie, i szybko ruszysz w teren z pełną legalnością, odkrywając sekrety przeszłości. (148 słów)

Wniosek do Konserwatora zabytków o pozwolenie na poszukiwanie

Podstawa prawna wniosku o pozwolenie

Podstawą składania wniosku jest § 10 Rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, badań przy zabytkach wpisanych do rejestru oraz poszukiwań zabytków. Ten akt prawny precyzyjnie określa warunki wydawania pozwoleń na poszukiwania ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych. Rozporządzenie chroni dziedzictwo kulturowe, jednocześnie umożliwiając entuzjastom legalną aktywność. W praktyce oznacza to, że bez takiego pozwolenia jakiekolwiek poszukiwania z użyciem narzędzi technicznych grożą wysokimi karami. Dokument ten obowiązuje z uwzględnieniem zmian, publikowanych w Dzienniku Ustaw.

Wzór wniosku znajdziesz na stronach urzędów wojewódzkich w sekcji dokumentów związanych z projektami i realizacją. Formularz jest prosty, ale wymaga dokładnego wypełnienia, by uniknąć uzupełnień. Dołączasz do niego potwierdzenie opłaty skarbowej, która potwierdza twoją gotowość do przestrzegania zasad. Rozporządzenie podkreśla, że pozwolenie wydaje się na określony czas i teren, co motywuje do precyzyjnego planowania.

§ 10 nakłada obowiązek wskazania wszystkich elementów wniosku, w tym programu poszukiwań. Brak któregoś z nich skutkuje wezwaniem do poprawy lub odrzuceniem. Dlatego warto zapoznać się z pełnym tekstem rozporządzenia przed startem. To fundament, na którym budujesz swoją aplikację.

Zobacz także: Bieżąca konserwacja a remont – prawne różnice

Zakres poszukiwań zabytków ruchomych

Pozwolenie obejmuje poszukiwania ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych, w tym tych o wartości archeologicznej. Dotyczy to przedmiotów starszych niż 100 lat, zakopanych, zatopionych lub porzuconych bez śladu. Używasz do tego urządzeń elektronicznych jak detektory metalu, sprzętu nurkowego czy technik geofizycznych. Zabytki ruchome to monety, narzędzia, broń czy biżuteria z przeszłości. Rozporządzenie zabrania poszukiwań na stanowiskach archeologicznych bez odrębnej zgody.

Zakres nie obejmuje wykopalisk inwazyjnych – skupia się na nieinwazyjnych metodach lokalizacji. Jeśli natkniesz się na zabytek, natychmiast przerywasz poszukiwania i zgłaszasz znalezisko. Pozwolenie określa granice terenu, by chronić otoczenie. To pozwala na bezpieczną pasję bez niszczenia dziedzictwa.

W ramach pozwolenia możesz prowadzić badania powierzchniowe lub z minimalną ingerencją w grunt. Kluczowe jest przestrzeganie zasad postępowania z odnalezionymi zabytkami. Rozporządzenie definiuje je szeroko, obejmując zarówno przedmioty militarne, jak i codzienne artefakty.

Zobacz także: Konserwacja Podłogi Olejowanej: Krok po Kroku

Właściwy konserwator – gdzie składać

Właściwy organ to Wojewódzki Konservator Zabytków dla miejsca planowanych poszukiwań. Jeśli teren leży w województwie mazowieckim, kierujesz wniosek do WK w Warszawie. Dla terenów przygranicznych lub transgranicznych – ustal kompetencje z urzędem centralnym. Wniosek składasz osobiście, pocztą lub elektronicznie przez platformę ePUAP.

Sprawdź stronę urzędu wojewódzkiego właściwego dla twojego terenu – tam znajdziesz aktualny adres i formularz. Czas rozpatrzenia to zwykle 30 dni, ale kompletność przyspiesza proces. W razie wątpliwości zadzwoń do biura WK, by potwierdzić jurysdykcję.

Jeśli poszukiwania obejmują kilka województw, złóż oddzielne wnioski lub skonsultuj z głównym WK. To zapewnia zgodność z prawem i unika komplikacji.

Wymagane dane wnioskodawcy we wniosku

We wniosku podajesz imię, nazwisko, adres zamieszkania, numer telefonu i adres e-mail. Te dane pozwalają na kontakt i weryfikację. Dołącz kopię dowodu osobistego lub paszportu dla potwierdzenia tożsamości. Jeśli działasz w imieniu grupy, wskaż przedstawiciela.

Wypełniając formularz, bądź precyzyjny – błędy w danych osobistych opóźniają procedurę. Dodaj deklarację o niekaralności w sprawach o ochronę zabytków. Potwierdzenie opłaty skarbowej dołącz jako skan lub pokwitowanie.

W przypadku pełnomocnictwa, załącz pełnomocnictwo notarialne z podpisem mocodawcy. Dane wnioskodawcy to podstawa identyfikacji w rejestrze pozwoleń.

Lista obowiązkowych danych osobowych

  • Imię i nazwisko
  • Adres zamieszkania
  • Numer telefonu
  • Adres e-mail
  • PESEL lub numer dokumentu tożsamości

Program poszukiwań jako załącznik

Program poszukiwań to obowiązkowy załącznik do wniosku, opisujący całość przedsięwzięcia. Sporządź go na osobnej kartce, podpisując ręcznie. Określa zakres, metody i termin, by WK mógł ocenić ryzyko dla zabytków. Bez niego wniosek jest niekompletny.

Program musi być realistyczny i zgodny z możliwościami technicznymi. Włącz harmonogram z datami startu i końca. Dołącz opis sprzętu, np. model detektora bez marki.

To dokument kluczowy dla pozytywnej decyzji – pokazuje twoją wiedzę i szacunek dla dziedzictwa.

Szczegóły programu poszukiwań

Program zaczyna się od daty sporządzenia i imienia autora. Opisz teren poszukiwań: powierzchnię, typ gruntu, dostępność. Wskaż metody: skanowanie elektromagnetyczne, sondowanie. Wymień sprzęt: detektory, sondy, łopaty ręczne.

Harmonogram obejmuje dni i godziny aktywności. Plan postępowania z zabytkami: fotografia, opis, zabezpieczenie i zgłoszenie w 14 dni. Podkreśl minimalną ingerencję w środowisko.

W razie znalezisk o znaczeniu, zaproponuj współpracę z muzeum. Szczegóły te dowodzą profesjonalizmu.

Elementy programu w punktach

  • Data i autor
  • Opis terenu
  • Metody i sprzęt
  • Harmonogram
  • Postępowanie ze znaleziskami

Mapa terenu i oświadczenie o dysponowaniu

Dołącz mapę lub szkic terenu w skali 1:5000 lub lepszej, z zaznaczonymi obszarami poszukiwań. Użyj geoportalu do precyzyjnego odwzorowania granic. Oznacz numery działek ewidencyjnych.

Oświadczenie o prawie do dysponowania terenem: własność, dzierżawa lub pisemna zgoda właściciela. Załącz kopię umowy lub tytułu własności. Dla gruntów państwowych – zgodę nadleśnictwa lub ANR.

Mapa z oświadczeniem potwierdza legalność dostępu. To chroni przed roszczeniami i wzmacnia wniosek. W programach GIS dodaj warstwy dla lepszej wizualizacji.

Na terenach zabytkowych dołącz opinię eksperta archeologa. To podnosi szanse na pozwolenie.

Pytania i odpowiedzi: Wniosek do Konserwatora zabytków o pozwolenie na poszukiwanie

  • Do kogo należy złożyć wniosek o pozwolenie na poszukiwanie ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych?

    Wniosek składa się do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków właściwego ze względu na miejsce planowanych poszukiwań. Podstawa prawna to § 10 Rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, badań przy zabytkach wpisanych do rejestru oraz poszukiwań zabytków (Dz.U. 2002 nr 152 poz. 1264 ze zm.).

  • Jakie dane musi zawierać wniosek o pozwolenie na poszukiwanie zabytków?

    Wniosek musi zawierać dane wnioskodawcy: imię, nazwisko, adres zamieszkania, numer telefonu i adres e-mail. Obowiązkowym elementem jest również szczegółowy program poszukiwań, określający zakres, metody (w tym urządzenia elektroniczne, techniczne lub sprzęt do nurkowania), termin realizacji, opis terenu, harmonogram oraz plan postępowania z odnalezionymi zabytkami.

  • Jakie załączniki dołączyć do wniosku o pozwolenie?

    Niezbędne załączniki to: mapa lub szkic terenu poszukiwań z zaznaczonymi obszarami, oświadczenie o prawie do dysponowania terenem (własność lub zgoda właściciela), data sporządzenia programu, imię i nazwisko jego autora. W razie potrzeby: pełnomocnictwo, potwierdzenie wniesienia opłaty oraz opinie ekspertów dla terenów zabytkowych lub archeologicznych.

  • Gdzie znaleźć wzór wniosku o pozwolenie na poszukiwanie zabytków?

    Wzór wniosku jest dostępny do pobrania na stronach urzędów wojewódzkich w sekcji: projekt i realizacja główna > dokumentów > o wydanie pozwolenia na poszukiwanie zabytków. Urzędy publikują również FAQ z informacjami o programie poszukiwań i najczęstszych błędach formalnych.